Organizacione promjene – ključna strategija za dugoročni uspjeh porodičnih firmi

Predavanje na temu “Izazovi i dileme u porodičnim firmama” održaće se 15. decembra 2023. god. u opštini Pale
December 11, 2023
Istraživanje – Status porodičnih firmi u Republici Srpskoj, 2023. godina
January 15, 2024
Predavanje na temu “Izazovi i dileme u porodičnim firmama” održaće se 15. decembra 2023. god. u opštini Pale
December 11, 2023
Istraživanje – Status porodičnih firmi u Republici Srpskoj, 2023. godina
January 15, 2024
Show all

Organizacione promjene – ključna strategija za dugoročni uspjeh porodičnih firmi

Organizacione promjene igraju važnu ulogu u razvoju porodičnih firmi, pružajući im priliku da se prilagode dinamičnim tržišnim uslovima, unaprijede efikasnost poslovanja i osiguraju dugoročnu održivost. Promjene su ključni element uspjeha u savremenom poslovnom okruženju, a u kontekstu porodičnih firmi predstavljaju poseban izazov i priliku.

Upravljanje promjenama u porodičnim firmama predstavlja delikatnu igru balansa između tradicije i evolucije. Uloga lidera (ili poslovnog konsultanta koji podržava ovaj proces) je da bude most između prošlosti i budućnosti. Kao ključne faktore koji čine proces upravljanja promjenama uspješnim izdvojio bih:

  • Prilagodljivost – Porodične firme se često sreću sa izazovima tržišnog okruženja, kao što su promjene u preferencijama potrošača, tehnološke inovacije ili pojačana konkurencija, pa je prilagodljivost ključna karakteristika firmi koje žele opstati i rasti u promjenjivim uslovima poslovanja. Organizacione promjene omogućavaju prilagođavanje strategije, procesa i strukture kako bi se bolje odgovorilo na zahtjeve tržišta. Upravljanje promjenama ne znači nužno potpunu reviziju, već prilagodljivost koja ojačava poslovne temelje i koja pomaže u očuvanju tradicije i porodičnih vrijednosti, dok istovremeno omogućava usklađivanje sa savremenim poslovnim trendovima.
  • Efikasnost – Efikasnost u implementaciji organizacionih promjena može dovesti do poboljšane efikasnosti poslovanja, što uključuje optimizaciju radnih procesa, primjenu inovativnih metoda u upravljanju, poboljšanje komunikacije unutar firme i povećanje produktivnosti zaposlenih. Kroz analizu procesa i sistema, identifikuju se oblasti u kojima se može povećati efikasnost bez gubitka identiteta porodičnog brenda. Ovo je posebno važno za porodične firme jer one često moraju balansirati između poslovnih i porodičnih interesa.
  • Liderstvo – Organizacione promjene mogu pružiti priliku za planiranje i implementaciju procesa nasljeđivanja u porodičnim firmama. Razvoj liderstva unutar porodice i firme može biti ključan faktor za dugoročni uspjeh. Uvođenje promjena u načinu upravljanja i mentorstva može osigurati jednostavniju tranziciju sa jedne generacije na drugu.
  • Konflikti – Porodične firme se često nalaze pred izazovima u upravljanju porodičnim odnosima i konfliktima. Organizacione promjene mogu uključivati uspostavljanje jasnih politika, definisanje uloga i odgovornosti, što može doprinijeti smanjenju potencijalnih sukoba unutar firme.
  • Inovacije – Otvorenost prema promjenama često dovodi do stimulisanja inovacija unutar firme. Porodične firme koje su spremne prihvatiti nove ideje, tehnologije i načine rada imaju veće šanse za dugoročni uspjeh na tržištu.

Kao alat za upravljanje promjenama i vođenje inovacija često koristim “Model tri kutije” autora Vijay Govindarajana, priznatog profesora i mislioca u oblasti strategijskog menadžmenta. Ključna ideja ovog modela je da uspješne organizacije moraju ne samo efikasno upravljati trenutnim operacijama, već i biti spremne da se oslobode zastarjelih praksi, te aktivno investiraju u stvaranje budućnosti koja prihvata inovacije. Alat uvodi koncept tri kutije kao način istovremenog upravljanja sadašnjošću, selektivnim zaboravljanjem prošlosti i stvaranjem budućnosti:

  • Kutija 1: Upravljaj sadašnjošću – Ova kutija se fokusira na trenutne operacije osnovnog poslovanja i održavanje efikasnosti. Naglašava važnost efikasnog upravljanja postojećim proizvodima, uslugama i procesima.
  • Kutija 2: Selektivno zaboravljaj prošlost – Ova kutija podstiče lidere da identifikuju i eliminišu zastarjele prakse i ideje koje mogu ometati razvoj inovacija. Uključuje odricanje od zastarjelih procesa, beskorisnih tradicija i strategija koje više ne doprinose uspjehu organizacije.
  • Kutija 3: Stvori budućnost – Treća kutija podrazumijeva aktivno traženje inovacija i stvaranje novih proizvoda, usluga i poslovnih modela za budućnost. Podstiče organizacije da razvijaju kulturu eksperimentisanja, preuzimanja rizika i učenja iz neuspjeha. 

Organizacione promjene su dinamičan proces koji zahtijeva podršku svih članova porodičnog tima. Uvođenje obuke i podrške za članove porodičnog biznisa može olakšati tranziciju i smanjiti otpor prema promjenama.

Ukratko, organizacione promjene nisu samo sredstvo prilagođavanja trenutnim izazovima, već i ključna strategija za dugoročni uspjeh porodičnih firmi. Implementacija promjena mora biti pažljivo planirana i prilagođena specifičnostima porodičnog poslovanja kako bi se ostvarila dugoročna održivost u promjenjivom poslovnom okruženju, čuvajući istovremeno porodične vrijednosti i nasljeđe.


Vladimir, prijateljima poznatiji kao Vanja, je nezavisni strateg u oblasti digitalne transformacije, inovacija i digitalnog marketinga, koji pomaže organizacijama u prevazilaženju prepreka i iskorištavanju prilika koje donosi digitalno doba.

Njegovi klijenti su međunarodne organizacije, državne institucije, kompanije sa liste Fortune 500, kao i globalne i regionalne kompanije koje posluju u industrijama kao što su telekomunikacije, farmacija, finansijske usluge, maloprodaja, turizam, roba široke potrošnje i oglašavanje. Sarađivao je sa klijentima kao što su Program Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP), Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD), Vlada Crne Gore, Regionalna škola za javnu upravu (ReSPA), m:tel Crna Gora (dio Telekom Srbija grupe), Social Innovation Laboratory Zagreb, Publik (za Alkaloid Skoplje), ICT Hub Beograd…

Vanja ima veliko iskustvo u organizovanju i sprovođenju treninga za klijente kao što su The Coca-Cola Company, Roche, AstraZeneca, MSD, Visa, Pivara Trebjesa Nikšić (dio Molson Coors grupe), Crnogorski Telekom (dio Deutsche Telekom grupe), Naftna industrija Srbije, Erste Bank Srbija, S-Leasing Srbija, UniCredit Bank, Addiko Bank Srbija, OTP Banka Srbija, NLB Banka, Delhaize Srbija, Bambi, UNIQA Crna Gora, GRAWE osiguranje, Triglav osiguranje, Telemach Crna Gora, Direct Media Crna Gora, Britanska ambasada u Beogradu, Britanski savjet Crna Gora, GIZ Office Serbia (Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit)…

Govorio je na više od 180 konferencija i korporativnih događaja u 24 države na četiri kontinenta, od Perua do Tajvana. Njegova predavanja su uvijek sadržajna, dinamična i zabavna bez obzira da li nastupa u velikim dvoranama (bio je uvodni govornik na događaju za 1.000 učesnika) ili u malim grupama. Bio je TEDx govornik tri puta.

Suosnivač je i predsjednik Digitalizuj.Me, nevladinog udruženja koje nastoji da pomogne građanima i organizacijama u Crnoj Gori da razumiju i iskoriste uzbudljive nove šanse za društvene promjene i biznis u digitalnom okruženju. Digitalizuj.Me je uspješno realizovao veliki broj projekata u saradnji sa organizacijama kao što su: UNDP Crna Gora, UNICEF Crna Gora, Kancelarija Svjetske zdravstvene organizacije (WTO) u Crnoj Gori, Ambasada SAD Podgorica, Britanska ambasada Podgorica, East West Management Institute, Coca-Cola Hellenic, m:tel Crna Gora, Crnogorski Telekom (dio Deutsche Telekom grupe), Telenor Crna Gora, ICT Hub Beograd…

Vanja je programski direktor Spark.me, jedne od najvećih marketinških konferencija u Jugoistočnoj Evropi, čiji je organizator kompanija doMEn d.o.o, agent registracije crnogorskog nacionalnog internet domena – .ME. Konferencija se organizuje svake godine od 2013. godine, kao dio programa društvene odgovornosti kompanije doMEn. Vanjina vizija i inovativan pristup su pomogli da se Spark.me transformiše iz mjesta susreta stotinak entuzijasta u konferenciju koja nudi brojne šanse za biznis i koja na jednom mjestu okuplja više od 700 ljudi iz preko 20 država širom svijeta – lidere iz poslovnog svijeta, svijeta tehnologije i inovacija, marketare, startapove i ljude željne znanja. Za svoj posao programskog direktora Spark.me nagrađen je kao “Projekt menadžer godine” u izboru Asocijacije menadžera Crne Gore

Ima 12 godina iskustva kao predavač na predmetu “Strategijski menadžment” na Ekonomskom fakultetu Podgorica, Univerziteta Crne Gore, vodećoj visokoškolskoj instituciji u oblasti ekonomije i menadžmenta u državi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *